Uitgelichte opleidingen:

van Eigen Regie naar Zelfregie?

De afgelopen jaren hebben we een ware kakafonie aan Eigen Regie Modellen (ERM) voorbij zien komen, waarbij de leidinggevende bij verzuim de mogelijkheden uitvraagt of bijvoorbeeld verzuimverlof toekent. Er is zelfs een STECR-richtlijn voor het Eigen Regie Model opgesteld waarmee de arbodienstverlening ‘wat meer op afstand’ kon worden gezet, waardoor de leidinggevende min of meer met één bil op de stoel van de bedrijfsarts kwam te zitten. Iedereen was het er eigenlijk wel over eens dat verzuim een aandachtsgebied was dat meer richting de werkvloer ‘geduwd’ moest worden, want daar zit nou eenmaal de meeste kennis over de werknemer.

Een meer dan prettige bijkomstigheid daarbij was ook dat een groot deel van de hoofdpijndossiers op die manier direct mee richting leidinggevende verhuisde. Hoe fijn was dat? Briljant idee en dito concept en vooral in de (semi) publieke sector is het nog steeds een superhit. Helaas krijgen we iedere week bij CS wel studenten die aangeven dat de grootste leverancier van ERM nog steeds beweert dat het allemaal wel kan, zolang de werknemer en verzuimende werkgever het gesprek maar in een goede sfeer voeren. Wanneer onze mening gevraagd wordt, doen we tegenwoordig hetzelfde als ik hier nu: we verwijzen de student terug naar die partij en adviseren de (meer dan duidelijke) richtlijn van de AP mee te nemen, om daarover samen in een fijne sfeer een goed gesprek te voeren.

Ook bij de politie zijn de leidinggevenden er klaar voor!

Onder druk van de nieuwe privacywetgeving (de AVG) is ERM inmiddels dus van zelf dokteren naar dynamische inzetbaarheidsprofielen en goede gesprekken getransformeerd. Zelfs onze minister van Justitie informeerde nog vorige maand de Tweede Kamer over de aanpak van het verzuim bij de Politie waarmee alle problemen worden opgelost: de leidinggevenden zijn en worden getraind voor het voeren van verzuimgesprekken met de verzuimende medewerkers. En de grote baas zelf, Erik Akerboom, verbaasde een week voor ingang van de AVG met een interview waarin hij stelde dat de leidinggevenden er klaar voor waren. Iedereen was nu opgeleid om in geval van ziekteverzuim het gesprek over PTSS met de agent aan te gaan!

Stel je voor, het is oktober 2018 en Ferdinand (Grapperhaus) komt in Den Haag even gezellig bij Erik op de koffie om samen wat te babbelen over leuke verzuimkoetjes en schattige privacykalfjes, als er plotsklaps deuren openvliegen. Overal komen er potige en gemaskerde mannen in het zwart binnengelopen. Er worden badges getoond en bevelen klinken en terwijl beide heren het spektakel door de glazen wand gadeslaan, zegt Ferdinand lachend: “Zo Erik, hoe wist je dat ik precies nu zou langskomen? Knap gedaan hoor en ook echt goed getimed deze demonstratie van jouw elite-arrestatieteam”. Dan gaan de deuren open en komt Aleid Wolfsen (grote baas van de AP) binnen gestapt. “Ha die Erik, ohh nou zeg Ferdinand wat een toeval, jij ook hier? Gezellig! Goed als ik een bakkie meedoe?”

Maatregelen werken hier anders uit dan in de rest van Europa

Oké, alle gekheid op een stokje, door de komst van de AVG is er hoe dan ook versneld een verandering gaande die nu vooral bij grote private en publieke werkgevers al zichtbaar wordt. De eerste publieke (zorg)instellingen die mede door de ‘zelfsturende teams bij verzuim’ financieel langs de afgrond scheren, proberen nu uit alle macht de schade te beperken door op zoek te gaan naar andere modellen waardoor het verzuim zelf wat minder zelfsturend wordt. Er gaan in Nederland de komende paar jaar bijzondere maar ook bijzonder eigenaardige dingen gebeuren, want de nieuwe spelregels hebben hier een totaal ander effect dan elders in Europa.

In alle andere landen wordt er al op de eerste verzuimdag bij de claimbeoordeling terdege een verschil gemaakt tussen Risque professionnel (RP = risico werkgever) en Risque Social (RS = risico werknemer) als oorzaak voor het verzuim. Het hele model is daar ingericht op een claimbeoordeling met risicoduiding vanuit de medische sector, het medisch geheim is dus geborgd. Dit in tegenstelling tot Nederland waar de oorzaak van het verzuim er niet toe doet. En waar we er nog een schepje bovenop doen door het Risque professionnel met allerlei containerbegrippen en niet 100% (internationaal een voorwaarde) aan de werkgever toe te rekenen ‘beroepsziekten’ aan het ‘oppompen’ zijn.

Wat te denken van burn-out en werkstress: het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten is van mening dat 50% al voldoende is om de werkgever als veroorzaker aan te wijzen. Hoe absurd kan een model worden ingericht? Hoe wil je in vredesnaam gaan bepalen of de burn-out voor 49,9% of 50% door de werkgever wordt veroorzaakt? En dan nog, wat bij Marietje 48% is omdat zij bijvoorbeeld een zus is van Bikkel, kan bij Pietje (exact zelfde casus) 54% zijn omdat hij een broer is van Watje. Daarmee zeg ik dus zeker niet dat werkstress en burn-out aanstellerij zijn, maar wel dat dergelijke metingen niet objectief te maken zijn. Hierdoor is er (in de toekomst) weer sprake van een typisch staaltje opgelegde Nederlandse willekeur waarvoor de werkgevers moeten (gaan) betalen.

Geen herleidbare rekeningen indienen

De AVG slaat diezelfde werkgevers mede door de huidige invulling van ons stelsel zo goed als blind omdat er nu ook niets meer aan de werknemer gevraagd mag worden en (dus) niets meer bekend is. Maar het gaat nog verder, straks mogen er bijvoorbeeld geen herleidbare rekeningen meer worden ingediend. Dus geen nota waarop staat dat bijvoorbeeld therapeut A in opdracht van de bedrijfsarts 10 sessies Y voor werknemer B heeft verzorgd. In plaats van de bedrijfsarts op afstand en de regie bij de leidinggevende en de teams (waarvan de verzuimende werknemer deel uitmaakt) neer te leggen. Dus dan ziet het plaatje er bijvoorbeeld als volgt uit:

  • werknemer meldt zich ziek
  • werkgever mag niets vragen (oké, behalve hoe lang het verzuim gaat duren en welke taken kunnen er worden overgenomen)
  • wat de oorzaak ook is, werkgever moet betalen, maximaal 2 jaar loon en 5 of 10 jaar WGA
  • nota’s van de arbodienst moeten ‘blind’ worden betaald
  • nota’s voor interventies moeten ‘blind’ worden betaald.

Lees het gerust maar een paar keer opnieuw, en opnieuw…..en nog een keer. Als werknemer, als werkgever, als dienstverlener: lees het en probeer je voor te stellen wat de impact gaat worden van deze grote, enorme black box, waarvoor de Nederlandse werkgevers een dikke 2 miljard euro per maand moeten gaan ophoesten. Wat denk je dat er gaat gebeuren, dat minister Dekker persoonlijk gaat ingrijpen of dat hij nog meer uitspraken zal doen over het moment dat de handhaving zal ingaan (waarvan ik benieuwd ben of hij daar nog voor op de vingers getikt gaat worden)?

Dat is een illusie, want de AVG valt niet onder Nederlands maar onder Europees gezag (GDPR) en ik geloof niet dat Brussel in het belang van ons stelsel van haar lijn gaat afwijken. We zullen het ermee moeten gaan doen en ons aan een totaal nieuwe situatie gaan aanpassen. Dus wat wordt de reactie op dienstverleners en arbodiensten die in een soort van mistige omgeving nota’s zoals hierna moeten opstellen en verzenden? Het is maar een spielerei, maar het gaat om het idee.

Zymbyxx BV

Tav mevrouw G. van Vertrouwen

Blackbox 007

1234 IN Depokket

 

Rekening dienstverlening

Ons kenmerk: ASAP 132465

 

Geachte mevrouw Van Vertrouwen,

 

Hierbij sturen wij u de nota voor één van uw werknemers die op aangeven van onze bedrijfsarts een therapie van 15 sessies heeft gevolgd. Na ontvangst van uw betaling zullen wij het bedrag aan de dienstverlener overmaken. Het bedrag voor de dienstverlening van de bedrijfsarts factureren wij ook met deze nota.

 

15 sessies interventie werknemer 12345               € 2.500,-

Werkzaamheden bedrijfsarts N. Ooitteveel          €   500,-

BTW 21% (van ( € 3.000,-)                                           €  630,-

————–

Totaal                                                                               € 3.630,-

 

Wij verzoeken u het bedrag van € 3.630,- binnen 30 dagen over te maken op banknummer NL00998877 ACN ARBO te Geldberg.

 

Met vriendelijke groet,

 

B. Lanco

Financieel manager Min Arboo BV

 

Hoe gaan werkgevers reageren op werknemers die zich nog meer volledig achter hun medisch (privacy!) dossier kunnen gaan verschuilen? Hoe gaat de markt reageren: door nog meer zzp’ers in te huren en nog minder werknemers aan te nemen? Denkt Den Haag dat een-tweetjes met Brussel, zoals vorige week met de voorzitter van de Europese Commissie Jean Claude Juncker, gaan lukken?

Brussel waarschuwt Nederland: ‘bescherm de zzp’er snel’

Europa wil dat Nederland de schijnzelfstandigen snel een betere rechtspositie geeft. Het kabinet Rutte III wil dit pas na 2020 doen. Brussel stelt dat zzp’ers die gedwongen zelfstandige zijn geworden en vaak niet of nauwelijks verzekerd zijn tegen ziekte, werkloosheid en pensioen op termijn ons sociale stelsel ondermijnen.

Frans Boogaard 23-05-18, 14:01 Laatste update: 14:20

Kiezen voor Zelfregie

Waar kom je op uit wanneer je op een van deze mooie zomerdagen over dit soort situaties mijmert? Behalve de gedachte dat dat zonde is van de mooie zomerdag, is de kans groot dat er ergens iets opborrelt in de zin van: ‘Dit gaan werkgevers niet doen, die gaan echt geen blanco nota’s voor welke bedrijfsarts of interventie dan ook betalen. Ze zullen op de een of andere manier echt willen weten wat er speelt en waarvoor ze moeten betalen en als dat niet via de reguliere partijen kan, dan zullen er nieuwe spelers en/of nieuwe regels komen’. Dus in plaats van ERM zullen werkgevers nu mogelijk gaan kiezen voor Zelfregie, een model waarbij ze oplossingen gaan zoeken om binnen de nieuwe kaders de kosten toch te kunnen controleren.

Dus, hoe paradoxaal het ook lijkt, het zou zo maar eens zo kunnen zijn dat degenen die het meest van de AVG te duchten hebben, de arbodiensten en de overheid zelf zijn. De arbodiensten wanneer ze niet bereid zijn werkgevers aangesloten te houden op de kostenontwikkelingen, dus geen black box over de lijn van de arbodienst. Een model waarmee dat zou kunnen is in tegenstelling tot wat de OVAL, de NVAB en dus veel van de grote arbodiensten nu vinden: taakdelegatie over de lijn van de werkgever. Oké, het verdienmodel bij de gemiddelde arbodienst moet flink op de schop, maar de arbodiensten kunnen zo wel overleven omdat ze met de ontwikkelingen mee bewegen.

Voor de overheid wordt het lastiger, omdat die nu eenmaal niet echt heel flexibel is en omdat Nederland traditioneel stevig moeite heeft met de aanpassing aan Brusselse regeltjes en wetjes. Op dit moment is er bijvoorbeeld ook een klein probleempje met het toezicht op de sector financiële dienstverlening omdat ‘Den Traag’ te haag was om aanpassende wetgeving te regelen. Omdat aanpassing van Europese wetgeving een brug te ver is, ligt aanpassing van gerelateerde Nederlandse wetgeving meer voor de hand. Te denken valt aan de wet verbetering Poortwachter en uiteindelijk zelfs de herintroductie van Risque Professionnel  en Risque Social, nadat dit onderscheid op initiatief van de SER midden jaren 60 vorige eeuw teniet werd gedaan.

Eerlijke herverdeling van de lasten

Niets doen lijkt me lastig wanneer de werkgevers zich na 25 jaar eindelijk gaan roeren en een eerlijke herverdeling van de lasten willen. Die kans is realistisch omdat circa 50% van al het verzuim ondanks allerlei ‘Hollandse’ beroepsziekten toch uit Risque Social voortvloeit (Europees gezien circa 75%) en werknemers zelf niets bijdragen. En omdat een dergelijke herverdeling van de kosten in Den Traag stemmen en dus zetels kost, zal er ergens anders gepolderd moeten worden: dan is snijden in wat wetjes vast makkelijker dan politiek zelfmoord te plegen door werknemers voor hun eigen verzuim te laten betalen.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *