Dit is een oud nieuwsbericht. De inhoud kan inmiddels achterhaald zijn door recentere ontwikkelingen.
Uitgelichte opleidingen:

Zijn overspannenheid en burn-out beroepsziekten?

Jazeker, dat vindt in ieder geval het Centrum van Beroepsziekten, zo kunnen we op 18 september in verschillende media lezen: “Het aantal mensen dat kampt met overspannenheid of een burn-out door werk neemt toe. Volgens het Centrum voor Beroepsziekten bestond ruim 40 procent van alle meldingen bij bedrijfsartsen vorig jaar uit dit soort klachten. De oorzaak is niet onderzocht, maar ligt volgens Henk van der Molen van het Centrum voor Beroepsziekten wel voor de hand. “Je ziet dat in sectoren als dienstverlening, onderwijs en gezondheidszorg de druk op het personeel toeneemt.”

Ik kan er niet omheen, het is een heldere en uitgemaakte zaak en hoewel de oorzaak niet is onderzocht ligt het wel voor de hand, de druk neemt toe dus kan gewoon niet anders dan dat overspannenheid en burn-out door het werk komen. En toch begint er iets te kriebelen, met name door het zinnetje: ‘De oorzaak is niet onderzocht maar het ligt wel voor de hand…..’

Toen ik het artikel van de NOS las herinnerde ik me opeens een mailwisseling met (toen nog) het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten naar aanleiding van de hoorcommissies over burn-out als beroepsziekte in de Tweede Kamer in de zomer van 2014. En net als toen bekruipt me weer dat gevoel en steken dezelfde vragen de kop op als waar ik ongeveer 2 jaar geleden eigenlijk ook al geen antwoord op heb gehad (zie onder de blog). Maar vorm gerust je eigen mening want wie weet lees jij het echt anders.

Ik kan me best voorstellen dat het ergens handig is om containerbegrippen als overspannenheid, burn-out en werkstress, indien tenminste voor 50% veroorzaakt door het werk, in Nederland op voorhand via de kwalificatie ‘beroepsziekte’ in de toekomst als een werkgeversrisico te kunnen duiden. In die lijn is het de borging van de toekomstige premie voor de financiering van de schade wanneer we ons stelsel meer naar het Europese model (moeten) gaan ombouwen. De kans dat dit gaat gebeuren is sinds 2014 alleen maar verder aan het toenemen, zie het maar als de aftrek van de hypotheekrente. Die zal en mag in Nederland nooit ter discussie staan maar gaat er onder druk van Europa keurig over jaren verdeeld in stukjes echt wel vanaf. Op z’n Nederlands (vingertje erbij): de aftrekbaarheid van de hypotheekrente staat onder geen enkel beding ter discussie, we mogen het alleen niet meer aftrekken J

Nou, veel leesplezier en misschien bekruipt je ondertussen ook het gevoel dat we onszelf bij dit soort onderwerpen eigenlijk zo weinig kritische vragen stellen. Dan is het voor mij de moeite van het schrijven al waard.

 

Mailwisseling met NCvB

Verzonden: woensdag 14 oktober 2015 19:52
Aan: NCvB (anoniem gemaakt)
Onderwerp: overspannenheid en burn-out als beroepsziekte

Mijn naam is Herwin Schrijver en ik ben werkzaam op het gebied van de sociale wetgeving. Als docent willen wij onze studenten optimaal informeren en ook mede naar aanleiding van een recent rapport door PWC heb ik behoefte om een paar vragen te stellen naar aanleiding van uw lijst met Beroepsziekten. Vorig jaar tijdens de hoorzitting in de Tweede Kamer mochten mijn collega, mevrouw Marjol Nikkels, en ik namens CS Opleidingen een bijdrage leveren aan het debat over burn-out als beroepsziekte en de aanvullingsplicht door de werkgever. Aanjager van deze kwestie waren onder meer mevrouw YYY en de heren ZZZZ en QQQ. Mede naar aanleiding van de hoorzitting is vorig jaar zomer duidelijk geworden dat er (nog) geen politiek draagvlak is voor het fenomeen burn-out als beroepsziekte met een aanvullingsverplichting door de werkgever. Met ongeveer XXX studenten per jaar vinden wij het belangrijk dat wij iedereen optimaal kunnen informeren waarom dat het NCvB psychische beroepsziekten en burn-out (nog steeds) in haar lijst als beroepsziekte heeft opgenomen. Mijn vragen zijn derhalve de volgende:

  1. waarop baseert het NCvB de stelling dat psychische beroepsziekten en burn-out beroepsziekten zijn?
  2. Wat is het wettelijk kader dat deze stelling ondersteunt of waarmee de stelling juridisch kan worden onderbouwd?
  3. Hoe denkt het NCvB psychische beroepsziekten en burn-out als beroepsziekte te kunnen handhaven daar waar, voor zover ons bekend, in de wet (het Schattingsbesluit) het vaststellen van de mate van arbeidsongeschiktheid in relatie tot psychische klachten alleen dan aan de orde kan zijn wanneer er sprake is van een ernstige psychisch stoornis?
  4. Hoe denkt het NCvB over de strijdigheid met de rest van Europa, die immers wel werken met Risque Professionel en waar psychische klachten en burn-out geen reden voor arbeidsongeschiktheid zijn (ook daar moet er minstens sprake zijn van een ernstige psychisch stoornis en dan nog is het niet per definitie een beroepsziekte)**.

Vriendelijke groet, Herwin Schrijver

** Ook recent hebben Duitse rechters zeer heldere uitspraken gedaan die loodrecht staan op de lijst (met beroepsziekten) van het NCvB waar het psychische klachten betreft.

FG: Psychosomatische Krankheit ist keine Berufskrankheit

Also machte der Steuerzahler selbst getragene Kosten von 8.403,21 Euro in seiner Steuererklärung als Werbungskosten geltend. Das FG München lehnte den Abzug aber ab (FG München, Urteil vom 26.4.2013, Az. 8 K 3159/10; Abruf-Nr. 132350).

Die Richter begründen das damit, dass es sich bei einer psychischen oder psychosomatischen Krankheit, die – auch – durch eine starke emotionale Belastung im Beruf ausgelöst wird, nicht um eine typische Berufskrankheit handelt. Zwar mag beruflicher Stress konkreter Auslöser einer Verschlechterung mit Krankheitscharakter sein. Dies macht beruflichen Stress aber nicht zur alleinigen oder zwingenden Ursache der Krankheit. Vielmehr spielen bei psychischen Erkrankungen ebenso wie bei den meisten körperlichen Krankheiten eine Vielzahl bekannter wie unbekannter Faktoren zusammen.

 

Van: NCvB (adres anoniem gemaakt)
Verzonden: vrijdag 16 oktober 2015 11:52
Onderwerp: FW: overspannenheid en burn-out als beroepsziekte

Geachte heer Schrijver,

Alvorens uw vragen te beantwoorden wil ik het volgende rechtzetten. Nederland/ Het NCvB heeft geen gelimiteerde lijst van beroepsziekten zoals in diverse buitenlanden. Dat komt omdat de doelstelling van het melden van beroepsziekten in Nederland anders is dan in diverse buitenlanden, namelijk preventie en niet ten behoeve van een (financiële) claim. Bedrijfsartsen melden een casus anoniem bij het NCvB.

  1. De literatuur. Zie onze registratie richtlijnen. De registratie richtlijn overspanning/burn out wordt geüpdatet. http://www.beroepsziekten.nl/registratierichtlijnen/psychische-aandoeningen
  2. Arbeidsomstandighedenwet http://wetten.overheid.nl/BWBR0010346/tekst_bevat_beroepsziekten/geldigheidsdatum_16-10-2015#Hoofdstuk2_PAR624201
  3. Zie 1.
  4. Zoals boven beschreven is de doelstelling van het melden van beroepsziekten in Nederland anders dan in vele andere landen. PTSS wordt trouwens in veel landen wel erkend als beroepsziekte. Of een ziekte volgens de medische literatuur kan worden gezien als beroepsziekte of dat een ziekte erkend wordt als beroepsziekte en in aanmerking komt voor financiële compensatie zijn twee verschillende vragen. Het geven van financiële compensatie voor een beroepsziekte wordt niet alleen gebaseerd op de medische literatuur. Daarnaast is in Europa een discussie gaande over het accepteren van psychische ziekten als beroepsziekten. 14 Eurogip. What recognition of work-related mental disorders? : a study on 10 European countries. Paris: Eurogip; 2013. Ref. Eurogip – 81/E. http://www.europeanforum.org/documents/24/ eurogip_81en_recognition_wr_mental_disorders_ europe.pdf

 

Verzonden: vrijdag 16 oktober 2015 13:00
Aan: NCvB (anoniem gemaakt)
Onderwerp: RE: overspannenheid en burn-out als beroepsziekte

Geachte XXXX,

Bedankt voor de door u gegeven antwoorden. Helaas zijn dit geen antwoorden op mijn vragen, ik zal dit nader toelichten. Maar eerst mijn reactie op uw correctie ten aanzien van de doelstelling. In het genoemde rapport van PWC is ten aanzien van de gemelde beroepsziekten sprake van een (hetgeen redelijk algemeen bekend mag worden verondersteld) ijsberg-effect. Op pagina 22 van het rapport staat bijvoorbeeld een bij NCvB geregistreerd aantal meldingen van 6.000 terwijl de schatting circa 25.000 is. Deze discrepantie wordt veroorzaakt door het niet melden door bedrijfsartsen. Uit uw toelichting kan derhalve de conclusie worden getrokken dat bedrijfsartsen geen heil zien in preventie. Een andere mogelijkheid is dat de bedrijfsarts zich realiseert dat wanneer een werkgever onverhoopt toch aansprakelijk gesteld zou worden, de anonimiteit van de meldende bedrijfsarts een farce is.

De reden waarom ik uw reactie helaas geen antwoord is op mijn vragen is de volgende:

Bij antwoord 1 geeft u aan dat artsen van mening zijn dat arbeidspsychische klachten en burn-out (ik heb het niet over PTSS gehad) een beroepsziekte zijn.

Bij antwoord 2 geeft u aan dat in de arbeidsomstandighedenwet de term beroepsziekten is opgenomen.

Bij antwoord 3 geeft u aan dat daarom aan de wet Schattingsbesluit wordt voldaan.

Dit is een kringredenering of een zogenaamde ‘Post Hoc’: Artsen zeggen dat burn-out een beroepsziekte is en in de wet staat de term beroepsziekte, daarom is burn-out wettelijk een beroepsziekte. Daarnaast geeft u als antwoord aan dat wij (in Nederland) een andere doelstelling hebben, maar daar gaan mijn vragen niet over. Het enige antwoord dat ik kan ontwaren is dat artsen vinden dat arbeidspsychische klachten en burn-out beroepsziekten vinden en dat is nog steeds strijdig met de bepalingen zoals genoemd bij mijn vraag 3. tenzij de wetgever van mening is dat de door u genoemde ziekten als een ernstige psychische stoornis kunnen worden gezien. Hiervan is mij echter niets bekend.

Bij vraag 4 vraag ik naar de strijdigheid omdat er bij de genoemde voorbeelden (arbeidspsychische klachten en burn-out) geen sprake is van een beroepsziekte in de rest van Europa (en de wereld). Of daar een claim aan kan hangen is niet relevant, het is geen beroepsziekte en in Nederland wel en dat is strijdig. Hoe verklaart u die strijdigheid die, ook wanneer en zolang er een discussie gaande is, bestaat?

Ik zie uw reactie opnieuw met belangstelling tegemoet, Vriendelijke groet, Herwin Schrijver

Van: NCvB (anoniem gemaakt)
Verzonden: vrijdag 16 oktober 2015 13:18
Onderwerp: RE: overspannenheid en burn-out als beroepsziekte

Geachte heer Schrijver,

Naar mijn mening heb ik uw vragen beantwoord.

Mocht u over onderstaande van gedachten willen wisselen, dan kunt u contact opnemen met XXXXX (anoniem gemaakt en aangepast)

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *