Dit is een oud nieuwsbericht. De inhoud kan inmiddels achterhaald zijn door recentere ontwikkelingen.
Uitgelichte opleidingen:

Een ander eerlijk verhaal

Gelezen in het FD van donderdag 22 maart? Daar vertelt de voorzitter van vakbond CNV, Maurice Limmen, een eerlijk verhaal over ons vakgebied. Echt een super leuk stukje! Kleine voorwaarde: je moet wel heel veel gevoel voor humor en bijzonder weinig verstand van ons sociaal stelsel en de bijbehorende financiering hebben.

De ‘droge feiten’ zoals Limmen die benoemd zijn zó kurkdroog en dor, dat een fris buitje in de realiteit van 2018 beslist geen kwaad kan. Ook de dogma’s die zelfs eind jaren 80 vorige eeuw al belegen waren, komen in zijn betoog nog steeds in paradepas voorbij: het huidige model werkt zo goed, het is zelfs goedkoper, het draagt bij aan een betere band, het gaat niet alleen maar om de werkgevers, er moet meer aandacht voor de werknemers zijn, etc. Ronkende, van spruitjeslucht doortrokken teksten met waarheden die schreeuwen om een andere waarheid. Dus ik zet de droge Limmen-feiten met plezier even met de voetjes in het water:

Limmen-feit 1: kosten zijn verzekerd

Droog Limmen-feit: de kosten voor verzuim zijn verzekerd, dus de werkgever hoeft helemaal geen loon door te betalen. Bij 80% van de kleine werkgevers doet de verzekeraar dat immers.

Scheutje water: helemaal correct, maar waarom is een kortere verzekerde loondoorbetalingsverplichting voor de werkgever dan een probleem? En als het dan toch niets kost, dan is het vast ook prima dat de premiebetaling voor deze verzuimverzekering, in het kader van solidariteit en meer aandacht voor de werknemer, met ingang van dit jaar voor 50% ook door de werknemers wordt betaald?

Limmen-feit 2: lasten zijn gedaald

Droog Limmen-feit: omdat de (WGA)-instroom in vergelijk tot de jaren 80 en 90 (toen WAO) spectaculair is gedaald, zijn ook de lasten voor ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid spectaculair gedaald.

Emmer water: niet correct, de instroom stijgt vanaf 2014 jaarlijks explosief. Hierbij mijn prognose voor de UWV-cijfers 2017: ik schat dat circa 45.000 mensen in 2017 een IVA- of WGA-toekenning hebben gekregen. UWV schrijft vervolgens voor het derde jaar op rij dat er een stijging is en dat men opnieuw niet weet waarom dit zo is. Dit zal worden onderzocht, maar de onderzoeken van 2015 en 2016 lopen trouwens ook nog.
Daarnaast is de stelling onjuist, omdat werkgevers in 2018 voor verzuim en arbeidsongeschiktheid nog steeds 12 jaar betalen in tegenstelling tot de 5 jaar zoals dat eind jaren 90 was.

Limmen-feit 3: minder instroom door re-integratiesucces in 2e verzuimjaar

Droog Limmen-feit: er is nu veel minder instroom dan destijds in de WAO in de jaren 90. Limmen suggereert aansluitend dat dit door de 2 jaar loonbetaling en de re-integratiesuccessen in het 2e verzuimjaar komt.

Scheutje water: de re-integratie in het 2e verzuimjaar is landelijk al jarenlang minstens net zo succesvol als het Nederlands elftal, dus komende zomer zit waarschijnlijk alleen het kader van CNV met oranje shirtjes voor de buis. Naast allerlei andere oorzaken is een belangrijke reden voor de lagere WGA-instroom, dat minder dan 35% loonverlies een arbeidsongeschiktheidsuitkering uitsluit en recht op een (draaideur) WW-uitkering geeft. Een draaideur WW-uitkering ziet er als volgt uit:
1. Verzuimperiode van 2 jaar;
2. Aansluitend een WW-uitkering van bijvoorbeeld 2 jaar (die overheidswerkgevers vaak zelf betalen!);
3. Tijdens de WW-periode wordt ergens een verzuimmelding bij UWV ingediend;
4. Vervolgens is er een Ziektewetuitkering van 2 jaar;
5. Daarna opnieuw een WIA-beoordeling met veelal dan wel een WGA-toekenning. Sinds 2011/2012 is jaarlijks meer dan 50% van alle WGA-toekenningen afkomstig uit deze groep.

70% van het verzuim is niet medisch!

Er staan nog wel wat andere droge Limmen-feiten, maar ik wil nog even wat aandacht voor zijn introductie op het thema. Hierin worden de voorbeelden van het ernstige verkeersongeluk of kanker alweer van stal gehaald om houvast te bieden aan de betalings- en re-integratieverplichting voor de (kleine) werkgever. Als we daar nu een regeling (schrijnende gevallen en de door Asscher op afstand gehouden risque professionnel) voor treffen en vervolgens kijken naar de ruim 70% van al het verzuim dat op dag 1 niet medisch, maar relationeel of sociaal van aard is. In tegenstelling tot ieder ander land in Europa moeten Nederlandse werkgevers voor deze groep bij verzuim en arbeidsongeschiktheid samengeteld tot 12 jaar betalen!

Het gaat dus niet om het slopen van een mooi prachtig systeem ten koste van werknemers, zoals Limmen suggereert. Nee, juist voor de werknemers is innovatie broodnodig omdat de huidige financiering van het sociaal model al heel lang geleden door haar houdbaarheidsduur is geschoten. Hetzelfde geldt overigens voor de vakbonden zelf; zonder steun van de pensionado’s is minder dan 15% van de werknemers in Nederland lid en dit percentage brokkelt heel snel steeds verder af. Ik ben zeker geen tegenstander van vakbonden, en geef ze voor hun voortbestaan dringend advies om heel snel meer naar de jeugd te luisteren in plaats van alleen 55+ te promoten.

Tijd voor een nieuwe agenda

Misschien zijn de onderwerpen van mevrouw Machteld Huber: positieve gezondheid, zingeving, welbevinden, sociaal maatschappelijk participeren, dagelijks functioneren en kwaliteit van leven voor veel mensen en dus ook (juist oudere) werknemers tegenwoordig belangrijker. Belangrijker dan de uitgemolken discussie over verdeling van rechten in cao’s waarbij het vooral om de financiering van de sociale hangmatten gaat? Enig idee hoeveel cao-onderhandelingen al jarenlang muurvast zitten? Tijd voor een nieuwe agenda met nieuwe onderwerpen voor een sociale zekerheid die meer levensvatbaar is, niet alleen bij de vakbonden?

Structurele eenzijdige belichting door media

Gaat deze blog alleen over Maurice Limmen? Nee, het gaat ook over de media en de wijze waarop deze ons vakgebied structureel eenzijdig belicht. Zo weet ik bijvoorbeeld dat een Nederlandse topactuaris op ongeveer hetzelfde tijdstip als Limmen een opiniestuk met cijfers en oprechte (te berekenen en bewezen) argumenten naar het FD heeft gestuurd. De conclusie van het ingestuurde document: terug naar 1 jaar loondoorbetaling met maximaal 5 jaar doorbelasting WGA voor alle werkgevers. Het werd ingekort weggemoffeld bij de ingezonden mededelingen. Te lang, te lastig, te maakt niet uit, te whatever.

Het zij zo, maar dat is toch wat anders dan steeds weer opnieuw de nagels met onzin over het krijtbord van sociale zekerheid te horen piepen. We helpen de werknemer er niet mee, we helpen de werkgever er niet mee en uiteindelijk helpen we er Nederland niet mee, zeker binnen Europa niet. Hoe hard politiek, bonden, media, de SER en andere instellingen de kosten voor verzuim en arbeidsongeschiktheid ook ontkennen, de rekening moet worden betaald. En uiteindelijk is het de prijs zelf, in combinatie met de nieuwe Europese privacywetgeving, die het schip keert.

De Nederlandse werkgevers zijn er niet om steeds opnieuw lasten in de schoenen te schuiven waar ze part noch deel aan (kunnen) hebben. Daarom ontwijken ze toenemend moeilijke dienstverbanden en nog belangrijker: steeds meer mensen hebben zelf niet eens meer de ambitie om werknemer te willen zijn. In tegenstelling tot de slachtofferverhalen, kiezen zij op basis van de eerder genoemde argumenten juist steeds vaker bewust voor een toekomst als zzp’er. Liefst met zo min mogelijk inmenging van welke overheid, vakbond of pensioenfonds dan ook.

Blijkbaar is de boodschap wat verzuim en arbeidsongeschiktheid de BV Nederland echt kost, er een die nog veel aan populariteit heeft te winnen. Ik denk dat het tijd is voor een kanaal dat speciaal voor de specialisten en dienstverleners in het vakgebied, voor iedereen die er voor open staat, een ander eerlijk en volledig verhaal vertelt. Wordt vervolgd, dat is een belofte.

1 Reactie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *